Pseudostellaria heterophylla (Miq.) Pax là một loài thảo mộc sống nhiều năm thuộc họ Caryophyllaceae (họ Cẩm chướng). Củ rễ của cây được Dược điển Trung Quốc ghi dưới tên Pseudostellariae Radix, và trên thị trường giao dịch được gọi là Thái tử sâm (Tai Zi Shen). Đây là một trong những nguyên liệu rễ dược liệu được lưu thông rộng rãi tại Trung Quốc. Trên website này, chúng tôi dùng tên thương mại Prince Ginseng khi nói về nguyên liệu này.
Một loài cây, nhiều tên gọi
Người mua ở nước ngoài gặp nguyên liệu này dưới không chỉ một tên. Prince Ginseng, Lesser Ginseng, False Starwort Root, Hai Er Shen, Thái tử sâm, Tai Zi Shen — tất cả đều chỉ cùng một nguồn gốc thực vật là Pseudostellaria heterophylla. Trong đó, tên dược điển Pseudostellariae Radix dùng để chỉ phần củ rễ khô được dùng làm nguyên liệu dược liệu. Việc có nhiều tên gọi tự nó không phải là vấn đề, nhưng tên ghi trên hợp đồng thì phải được chốt thành một.
Prince Ginseng là tên thương mại, không phải một chỉ dẫn về quan hệ thực vật. Pseudostellaria heterophylla thuộc họ Caryophyllaceae, khác với Panax ginseng (họ Araliaceae) và khác với Codonopsis pilosula (họ Campanulaceae). Thái tử sâm, nhân sâm và đảng sâm là ba nguyên liệu riêng biệt, và chữ "sâm" trong tên gọi không nói lên quan hệ thực vật của nguyên liệu. Về tên tiếng Việt: Thái tử sâm là tên dược liệu được dùng cho nguyên liệu này trong danh mục thuốc và nguyên liệu làm thuốc xuất khẩu, nhập khẩu của Bộ Y tế Việt Nam (Thông tư 09/2024/TT-BYT), với bộ phận dùng là rễ. Tên dược liệu trong danh mục là Radix Pseudostellariae; tên khoa học của cây là Pseudostellaria heterophylla. Hai tên này trả lời hai câu hỏi khác nhau, nên cả hai luôn được ghi cạnh nhau.
Bộ phận có ý nghĩa trong giao dịch
Bộ phận mang giá trị ở khâu thượng nguồn là củ rễ. Đây là phần rễ nhỏ, thon dài, thường chỉ vài xentimét. Sau khi thu hoạch, rễ được làm sạch và phơi sấy khô, trở thành củ rễ khô có màu vàng nhạt tới vàng nâu và bề mặt có nếp nhăn mảnh. Rễ tươi thì mọng nước và có màu vàng nhạt, còn rễ khô thì cứng và dễ gãy. Trong thực tế, việc đánh giá ngoại quan nên dựa trên trạng thái khô này.
Người mua dựa vào đâu để xác định nguyên liệu
Trong giao dịch B2B, nguyên liệu thường được xác định bằng các mục sau.
- Nguồn gốc thực vật — phải là Pseudostellaria heterophylla. Giấy chứng nhận phân tích (COA) nên có phần mô tả cảm quan và giám định hiển vi
- Xuất xứ — vùng canh tác. Với mặt hàng này, xuất xứ quyết định đồng thời kỳ vọng về chất lượng và mức giá
- Hình dạng — dạng giao dịch chính là rễ nguyên củ khô. Cao chiết là một dạng cung ứng riêng
- Phân loại và độ sạch — mức độ tuyển chọn, tạp chất lẫn vào, độ đồng đều của màu sắc
Vì sao xuất xứ có sức nặng
Pseudostellaria được trồng ở nhiều tỉnh của Trung Quốc, nhưng tỉnh Quý Châu — đặc biệt là huyện Shibing — là một trong những vùng trồng quan trọng. Với người mua, xuất xứ không phải là câu chữ quảng cáo mà là yếu tố quyết định tập quán canh tác, thời điểm thu hoạch, cách phơi sấy và cả cách phân loại đang được dùng trong giao dịch. Vì vậy một nhà cung cấp nghiêm túc sẽ nói rõ xuất xứ và chứng minh bằng hồ sơ ruộng trồng.
Nếu bạn đang xem xét một nhà cung cấp Pseudostellaria, chúng tôi đã sắp xếp theo thứ tự những việc cần kiểm tra trong bài quy trình thu mua từ Trung Quốc và bài các tiêu chí đánh giá nhà cung cấp.
Nguồn và tài liệu tham khảo
- Dược điển Trung Quốc — chuyên luận Pseudostellariae Radix, Ủy ban Dược điển Trung Quốc (phần nguồn gốc, bộ phận dùng và mô tả cảm quan)
